Draai je telefoon

Voor de beste weergave bekijk je deze pagina best in liggende stand (landscape) — draai je telefoon een kwartslag.

Bezig met berekenen...

Hoe bepalen we welke plug-in thuisbatterij interessant is?

Een uitgebreid overzicht, in simpele woorden, van hoe deze tool tot een advies komt. Klik een vraag open voor het antwoord. Geen wiskundige formules, wel elke belangrijke keuze die we maken — en waarom.

Waarvan vertrekt de berekening precies?

Je uploadt je eigen verbruiksbestand (bv. van Fluvius of Mega Energie): een lijst van hoeveel stroom je per kwartier* of per uur van het net haalt (afname) en hoeveel je eraan teruglevert (injectie, bv. via zonnepanelen). Dit is jouw eigen, werkelijke verbruik — geen gemiddelde, geen vuistregel, geen typisch "Vlaams gezin"-profiel.

Dat maakt een concreet verschil. Twee gezinnen met exact dezelfde zonnepanelen kunnen toch een heel andere batterij nodig hebben, gewoonweg omdat het ene gezin overdag thuis is en het andere niet. Of neem elektrisch rijden: laad je je wagen 's avonds of 's nachts op, wanneer de zon niet schijnt? Dan trekt dat opladen elke batterij binnen een paar kwartier* helemaal leeg, waarna het eerstvolgende kwartier* gewoon opnieuw de piek van die maand wordt — de batterij kan dan weinig tot niets meer doen aan je capaciteitstarief-besparing, ook al zou ze in een andere situatie wél een verschil maken.

Ook dit soort effecten zitten automatisch mee in de berekening, precies omdat we van jouw eigen kwartierdata* vertrekken.

De tool vraagt minstens 12 volledige kalendermaanden aan data — dat is bewust geen toeval, en heeft alles te maken met de volgende vraag. Upload je toevallig meer dan 12 maanden, dan gebruikt de tool sowieso enkel de laatste 12 volledige kalendermaanden uit je bestand — niet 24 of 36 maanden, ongeacht hoeveel je uploadt. Zo blijft de vergelijking tussen verschillende berekeningen consistent (altijd exact één jaar), en sluit de data bovendien nauw aan bij je meest recente, actuele verbruik.

Dat betekent ook dat je gerust verschillende analyses kan maken: upload gewoon een ander verbruiksbestand van een andere periode (bv. van vóór en na de aankoop van een elektrische wagen, of gewoon een ander kalenderjaar) — zolang dat bestand ook minstens 12 volledige maanden bevat, rekent de tool telkens opnieuw een volledig eigen, apart resultaat voor die specifieke periode uit.

Waarom een vol jaar? Zomer en winter zijn compleet verschillend

Dit is een van de belangrijkste punten om te begrijpen: een batterij gedraagt zich in de zomer heel anders dan in de winter, en de tool houdt daar expliciet rekening mee — niet door aparte "zomer"- en "winter"-berekeningen te doen, maar gewoon doordat de simulatie elk kwartier* van het hele jaar stuk voor stuk doorrekent, in chronologische volgorde, met jouw eigen werkelijke productie en verbruik van dat specifieke moment.

  • In de zomer produceren zonnepanelen veel meer dan een gemiddeld gezin op dat moment verbruikt. Op een zonnige dag is de batterij dan ook realistisch al vroeg op de dag volledig opgeladen — en blijft ze dat de rest van de dag, met als gevolg dat een deel van je overschot daarna alsnog (goedkoop) aan het net verkocht wordt, batterij of niet.
  • In de winter is er veel minder (of soms helemaal geen) zonneproductie, en gebeurt het verbruik vaker net op momenten dat er geen overschot is om op te slaan. Een grote batterij geraakt dan op veel dagen nauwelijks vol, of blijft zelfs helemaal leeg — al die extra capaciteit ligt er dan simpelweg ongebruikt bij.

Het gevolg: een grotere batterij levert in de zomer al snel geen extra besparing meer op (ze zat toch al vol), en in de winter is er vaak gewoon niet genoeg overschot om die extra capaciteit te vullen. Daarom neemt de extra besparing geleidelijk af naarmate je er meer bijzet — of het nu gaat om een extra batterij erbij, of om net een ander model met meer kWh capaciteit. Dat heet binnen deze tool de marginale besparing, en het is precies waarom "hoe meer batterijen, hoe beter" (of "hoe groter, hoe beter") in de praktijk niet klopt. Enkel door alle 12 maanden mee te nemen, in plaats van bijvoorbeeld enkel een zonnige zomermaand, krijg je dit realistische beeld — een berekening op basis van enkel de zomer zou een veel te optimistisch beeld geven, en enkel de winter een veel te pessimistisch beeld.

Als je verbruiksbestand toevallig een maand bevat met opvallend weinig meetpunten (bv. door een meterstoring), waarschuwt de tool je daar trouwens voor, net omdat zo'n onvolledige maand het jaarbeeld kan vertekenen.

Hoe simuleert de tool wat de batterij zou doen?

Voor elk kwartier* in je verbruiksdata bootst de tool na wat een batterij op dat exacte moment zou doen:

  • Heb je op dat moment een overschot (je injecteert meer dan je op dat moment nodig hebt)? Dan laadt de batterij dat overschot op — tot ze vol zit, of tot haar maximale laadvermogen (in kW) voor dat kwartier* bereikt is. Kan de batterij niet alles opslaan, dan gaat de rest gewoon naar het net, zoals zonder batterij.
  • Heb je op dat moment stroom nodig uit het net? Dan geeft de batterij die stroom af — tot ze leeg is, of tot haar maximale ontlaadvermogen (in kW) bereikt is. Is dat niet genoeg, dan haal je de rest gewoon van het net, zoals zonder batterij.
  • Batterijen verliezen een beetje energie bij het op- en ontladen: het rendement, ook wel "round trip efficiëntie" genoemd. Laad je 1 kWh op, dan komt er realistisch iets minder dan 1 kWh weer uit — dat verschil verdwijnt als warmte. Dit rendement wordt bij elk kwartier* mee verrekend, en verschilt per batterijmodel.
  • Een batterij verliest bovendien, jaar na jaar, een beetje van haar maximale capaciteit — de degradatie. Een batterij van 5 kWh is na een paar jaar dus geen 5 kWh meer. Ook dit simuleren we, jaar per jaar, over de hele looptijd van de berekening (standaard 10 jaar), zodat latere jaren realistisch iets minder opleveren dan het eerste jaar.

Zo weten we, per kwartier*, hoeveel stroom je dankzij de batterij niet van het net moest halen, en hoeveel van je overschot je dankzij de batterij wél zelf kon gebruiken in plaats van het (goedkoop) aan het net te verkopen. Dat samen bepaalt je besparing.

Waarom wordt elke mogelijke grootte/configuratie apart doorgerekend?

Een grotere configuratie kost geld, maar levert ook meer op: meer capaciteit om overschot in op te slaan, en vaak ook meer laad-/ontlaadvermogen. Zo'n grotere configuratie hoeft trouwens niet per se een extra, fysiek bijgeplaatste batterij te betekenen — het kan evengoed gewoon een groter model zijn, met meer kWh capaciteit in datzelfde ene toestel. Maar zoals hierboven uitgelegd, levert méér capaciteit niet altijd evenredig méér besparing op — zeker niet in de winter. Daarom herhaalt de tool de volledige simulatie hierboven voor elke mogelijke configuratie van de gekozen batterij (in de tool weergegeven als "aantal" 1, 2, 3, ..., ook al gaat het dus niet altijd om letterlijk meer stuks), telkens met de eigen prijs, capaciteit en vermogen die daarbij hoort (die worden per configuratie apart ingegeven door de beheerder, niet als een simpele formule "prijs × aantal"). Zo krijgen we, voor elke configuratie apart, een eigen investeringsbedrag en een eigen jaarlijkse besparing — en kunnen we ze eerlijk met elkaar vergelijken.

Wat telt precies mee in de besparing?
  • Energiekost: het verschil tussen wat je zonder en met batterij aan stroom (aankoop min injectie) zou betalen, tegen de elektriciteitsprijzen die je zelf hebt ingevuld — inclusief een jaarlijkse stijging van die prijzen, als je die hebt ingesteld. Stijgt de stroomprijs elk jaar, dan wordt elke kWh die de batterij je bespaart ook stelselmatig meer waard.
  • Capaciteitstarief: een batterij kan je maandelijkse piekvermogen (het hoogste vermogen dat je in een kwartier* van het net haalt, gemiddeld over de maand bekeken) verlagen. In Vlaanderen betaal je hiervoor een apart tarief (dit geldt dus enkel voor Belgische klanten; in Nederland bestaat dit niet en telt het niet mee), dus een lagere piek betekent een lagere factuur — ook die besparing rekenen we mee, apart van de gewone energiekost.
  • Vaste vergoeding: deze verandert niet door een batterij (ze staat los van je verbruik), maar telt wel mee bij het tonen van je "huidige jaarkost", zodat het getoonde besparingspercentage klopt met je échte totale factuur.
Wat is het verschil tussen terugverdientijd en "marginale" terugverdientijd?

Voor elke configuratie (aantal en/of grootte) berekenen we de terugverdientijd (ROI): hoeveel jaar het duurt tot de opgetelde besparingen (jaar na jaar, met prijsstijging en degradatie) gelijk zijn aan de investering.

Daarnaast kijken we ook naar de marginale terugverdientijd: stel dat je al bijvoorbeeld 1 eenheid overweegt, is een 2de eenheid (of een groter model) er dan nog steeds de moeite waard op zich, of duurt het te lang voor je precies díe volgende stap terugverdient? Zoals hierboven uitgelegd bij zomer/winter, is dit cruciaal: een 2de of 3de eenheid (of een groter model) kan op papier "goed" lijken in het totaalplaatje, terwijl die in werkelijkheid amper wordt volgeladen buiten de zomer. De marginale ROI legt dat precies bloot, stap per stap.

Hoe kiest de tool de beste configuratie en het beste model van plug-in thuisbatterij?

Niet gewoon "de kortste terugverdientijd" — een configuratie die snel terugverdiend is maar daarna weinig extra oplevert, is niet per se de beste keuze; een net iets grotere configuratie (meer stuks, of gewoon een groter model) kan over de volledige looptijd juist meer opleveren. We kijken daarom naar zowel de terugverdientijd als de netto winst over de volledige looptijd (standaard 10 jaar) om tot de meest verstandige keuze te komen — niet naar één van beide apart.

We houden altijd 20+ courante plug-in thuisbatterijen in onze database, waar we mee aan de slag gaan voor de berekeningen — telkens gekoppeld aan jouw eigen verbruiksprofiel. Je kan laten automatisch zoeken: de tool herhaalt dan alles hierboven voor élk model apart, en vergelijkt uiteindelijk alle modellen met elkaar — opnieuw op basis van zowel terugverdientijd als netto winst. Je krijgt zo het model + configuratie die daar het beste uit naar voor komt, plus een Top 10 van de andere combinaties ter vergelijking.

Op de resultatenpagina zie je bij "Kort samengevat" trouwens ook de netto winst over 15 jaar, als extra perspectief op langere termijn dan de standaard 10 jaar die voor de rest van de berekening gebruikt wordt.

Wordt er ook rekening gehouden met praktische zaken zoals de elektrische installatie?

Naast de zuivere financiële berekening houdt de tool ook rekening met een praktisch aspect van de elektrische installatie: een batterijopstelling die via één aansluitpunt meer dan 800W ontlaadt, kan niet zomaar op een bestaande, gedeelde groep in huis — daarvoor is een aparte, dedicated groep nodig (met een eenvoudige uitbreiding van de elektrische installatie tot gevolg). Waar dit van toepassing is, krijg je dat duidelijk te zien op de resultatenpagina, samen met de mogelijkheid om te herberekenen met enkel batterijen die geen aparte groep vereisen.

Wat houdt de tool bewust eenvoudig?

Om alles begrijpelijk, snel en op basis van jouw eigen invoer te houden, maakt de tool enkele bewuste vereenvoudigingen:

  • Ze rekent met een eenvoudig principe: overschot opslaan, en gebruiken zodra je stroom nodig hebt. Een "slimme" strategie die vooruit plant op basis van per-uur wisselende energieprijzen, zit daar niet in — al kunnen bijna alle plug-in batterijen dat, indien gewenst, gewoon zelf. Beschouw dit dus eerder als een kleine, mogelijke extra, die — als je alle kosten meerekent (zoals extra op- en ontlaadcycli) — meestal weinig verschil maakt.
  • Prijzen, capaciteitstarief, prijsstijging en degradatie zijn zo goed als de inschattingen die jijzelf (of de beheerder, voor de batterij-specificaties) invult.
  • Ze simuleert geen defecten, garantieclaims of andere onvoorziene omstandigheden.
  • Ze houdt geen rekening met een eventuele toekomstige wijziging van het capaciteitstarief of andere energieregelgeving.

De tool geeft dus een indicatieve, maar wél op je eigen, werkelijke jaarverbruik gebaseerde inschatting — geen exacte voorspelling, maar ook geen ruwe vuistregel.

* "Kwartier" staat hier voor de tijdsresolutie van je data — heb je in plaats daarvan uurdata geüpload, dan geldt exact dezelfde uitleg, gewoon per uur in plaats van per kwartier.